اگر هر بار که روغن گردو صنعتی می خرید، نگران خالص نبودن یا تقلبی بودن آن هستید، تنها نیستید. خیلی از خانواده ها همین دغدغه را دارند و به همین دلیل سراغ روغن گردو خانگی می روند. خبر خوب این است که تهیه این روغن در خانه، نه پیچیده است و نه به تجهیزات گران قیمت نیاز دارد. در ادامه، هم روش سنتی و هم روش دستگاهی را قدم به قدم توضیح می دهیم تا در پایان، خودتان با خرید گردو درجه یک بتوانید یک شیشه روغن گردو خالص و تازه در آشپزخانه داشته باشید.
طرز تهیه روغن گردو خانگی به روش سنتی
با خرد کردن مغز گردو، ورز دادن آن با آب گرم و فشردن خمیر حاصل، روغن جدا می شود. این ساده ترین روش گرفتن روغن گردو بدون هیچ دستگاهی است.
طرز تهیه روغن گردو خانگی
این روش گرفتن روغن گردو برای خانواده هایی که مقدار کمی روغن برای مصرف روزانه نیاز دارند، مناسب تر از خرید دستگاه است. طرز تهیه روغن گردو خانگی به شیوه سنتی از دیرباز در روستاها رایج بوده و هنوز هم طرفداران زیادی دارد. این روغن گیری از گردو در خانه فقط به دست، یک کاسه و کمی حوصله نیاز دارد. بسیاری از افرادی که تجربه روغن گیری از گردو در خانه را دارند، می گویند رایحه روغن تازه با نمونه های فروشگاهی قابل مقایسه نیست.
مراحل کار به این ترتیب است:
- حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ گرم مغز گردو تازه را با غذاساز خرد کنید.
- مغز خرد شده را داخل کاسه بریزید و با کف دست ورز دهید.
- هر چند دقیقه یک قاشق چای خوری آب گرم اضافه کنید تا روغن آزاد شود.
- بعد از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه ورز دادن، خمیر را داخل پارچه ای تمیز بریزید.
- پارچه را محکم فشار دهید تا روغن از آن خارج شود.
این آموزش گرفتن روغن گردو نیاز به عجله ندارد؛ هرچه بیشتر ورز دهید، روغن بیشتری آزاد می شود. نکته مهم در این آموزش گرفتن روغن گردو این است که آب اضافه شده باید همیشه گرم باشد، نه داغ؛ حرارت زیاد باعث تلخ شدن طعم نهایی می شود. صبر و تکرار مراحل ورز دادن، نتیجه بهتری نسبت به عجله در کار می دهد.
طرز تهیه روغن گردو با دستگاه روغن گیری خانگی
دستگاه روغن گیر سرد، مغز گردو را می فشارد و بدون حرارت بالا، روغن گردو خالص تحویل می دهد. این روش سریع تر و کم زحمت تر از روش دست است.
برای طرز تهیه روغن گردو با دستگاه، ابتدا مغز گردو را داخل مخزن دستگاه می ریزید و دستگاه با فشار مکانیکی، روغن را از تفاله جدا می کند. بازدهی دستگاه های خانگی معمولاً بین ۳۵ تا ۵۰ درصد است؛ یعنی از هر یک کیلوگرم مغز گردو، حدود ۳۵۰ تا ۵۰۰ میلی لیتر روغن به دست می آید. این عدد به تازگی گردو و دمای فشردن بستگی دارد.
طرز تهیه روغن گردو با دستگاه روغن گیری خانگی
روغن گردو خانگی سرد یا گرم؟
روش سرد یعنی بدون حرارت دهی، فقط با فشار مکانیکی روغن گرفته شود. روش گرم یعنی مغز گردو کمی حرارت می بیند تا روغن آسان تر جدا شود.
روغن گردو خانگی سرد یا گرم بودن، مستقیم روی کیفیت نهایی اثر می گذارد. روش سرد، ویتامین ها و آنتی اکسیدان ها را بهتر حفظ می کند، اما بازدهی کمتری دارد. روش گرم بازدهی بالاتری دارد ولی بخشی از ترکیبات حساس به حرارت را از دست می دهد.
روغن گردو چیست و چه خواصی دارد؟
روغن گردو روغنی است که از فشردن مغز گردو به دست می آید و سرشار از اسیدهای چرب امگا سه و آنتی اکسیدان است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در مقاله تخصصی هلث لاین درباره روغن گردو، هر قاشق غذاخوری از این روغن می تواند بخش زیادی از نیاز روزانه بدن به اسید چرب آلفا لینولنیک را تأمین کند. برای بهره مندی کامل از این ترکیبات، باید مطمئن شوید که روغن گردو خالص مصرف می کنید، نه نمونه ای که با روغن های دیگر رقیق شده است.
خواص روغن گردو شامل موارد زیر است:
- کمک به سلامت قلب و عروق
- کاهش التهاب بدن به لطف پلی فنول ها
- بهبود کیفیت پوست و کاهش خشکی آن
- کمک به تعادل قند خون در مصرف متعادل
این روغن معمولاً به عنوان چاشنی سرد روی سالاد یا غذاهای آماده استفاده می شود، نه برای سرخ کردن، چون در حرارت بالا خواص خود را از دست می دهد. شناخت درست خواص روغن گردو کمک می کند بدانید چه زمانی و چقدر از آن در رژیم غذایی استفاده کنید تا بیشترین فایده را از آن بگیرید.
تفاوت روغن گردو خانگی با روغن گردو صنعتی
روغن خانگی خالص تر و تازه تر است، اما روغن صنعتی ماندگاری بیشتری دارد و حجم تولید آن بالاتر است.
| ویژگی | روغن گردو خانگی | روغن گردو صنعتی |
|---|---|---|
| خلوص | بالا، بدون افزودنی | گاهی مخلوط با روغن های دیگر |
| ماندگاری | کوتاه تر | بلندتر به دلیل فرآوری |
| طعم و رایحه | تازه و قوی | ملایم تر |
| میزان تولید | کم، برای مصرف خانوار | صنعتی و حجیم |
اگر برای خرید گردوی باکیفیت یا مکمل تهیه روغن، به منبعی نیاز داشتید، مجموعه آجیل فروشی محمدی هم گزینه ای برای تهیه گردوی تازه است؛ نه صرفا برای فروش، بلکه به عنوان مرجعی برای انتخاب گردوی مرغوب مناسب روغن گیری.
وسایل و مواد لازم برای تهیه روغن گردو خانگی
به گردوی تازه، غذاساز، کاسه، پارچه صافی و در صورت تمایل دستگاه روغن گیر نیاز دارید.
مهم ترین سوال بسیاری از کاربران این است که چند کیلو گردو برای یک لیتر روغن لازم است. بر اساس تجربه بیشتر خانواده ها، برای تهیه حدود دو لیتر روغن، به چهار کیلوگرم گردوی تازه با پوست نیاز دارید.
مقدار گردو برای روغن گیری
مقدار گردو برای روغن گیری به کیفیت مغز بستگی دارد. مغز گردوی تازه و درشت، بازدهی بالاتری نسبت به مغز کوچک و کهنه دارد. توصیه می شود گردو را تازه بشکنید و همان روز روغن گیری کنید تا اکسید نشود.
روش نگهداری روغن گردو خانگی
روغن را در ظرف شیشه ای تیره، دور از نور و حرارت و ترجیحاً داخل یخچال نگهداری کنید.
چون روغن گردو خانگی فاقد نگه دارنده است، در برابر نور و هوا سریع اکسید می شود. بعد از تهیه، روغن را ۲۴ ساعت در ظرف شیشه ای در جای تاریک بگذارید تا ذرات ریز ته نشین شوند، سپس روغن شفاف رویی را در بطری نهایی بریزید. سوال رایج دیگر این است که روغن گردو خانگی چند وقت خراب می شود. در دمای اتاق و دور از نور، معمولاً یک تا دو ماه سالم می ماند؛ اما در یخچال و ظرف دربسته، این مدت می تواند تا سه یا چهار ماه هم برسد.
برای اطمینان از سلامت روغن، این نکات را رعایت کنید:
- از بطری شیشه ای تیره (سبز یا قهوه ای) استفاده کنید.
- درب ظرف را همیشه محکم ببندید.
- روغن را دور از اجاق گاز و نور مستقیم آفتاب نگه دارید.
- در صورت تغییر بو یا طعم تلخ، مصرف آن را متوقف کنید.
روغن گردو
عوارض و موارد احتیاط در مصرف روغن گردو
مصرف زیاد روغن گردو می تواند باعث افزایش کالری دریافتی و ناراحتی گوارشی شود؛ افراد حساس به آجیل باید از آن پرهیز کنند.
کالری بالای روغن گردو باعث می شود مصرف روزانه بیش از یک تا دو قاشق غذاخوری، وزن گیری ناخواسته ایجاد کند. افراد دارای آلرژی به گردو یا سایر آجیل ها، حتی مقدار کم این روغن هم می تواند واکنش آلرژیک ایجاد کند. از طرف دیگر، حرارت دادن این روغن در دمای بالا نه تنها طعم آن را تلخ می کند، بلکه بخشی از ترکیبات مفیدش را هم از بین می برد. بهتر است آن را فقط به صورت سرد و در پایان پخت به غذا اضافه کنید.
جمع بندی
دو روش اصلی تهیه روغن گردو خانگی، یعنی روش سنتی دستی و روش دستگاهی را بررسی کردیم. همچنین درباره خواص تغذیه ای، شیوه درست نگهداری و نکات احتیاطی مصرف این روغن صحبت شد. اگر به دنبال گردوی تازه و مرغوب برای شروع این تجربه هستید، آجیل فروشی محمدی می تواند نقطه شروع خوبی برای تهیه گردوی باکیفیت باشد.
سوالات متداول
۱. چند کیلو گردو برای یک لیتر روغن لازم است؟ پاسخ دقیق به سوال چند کیلو گردو برای یک لیتر روغن لازم است این است: به طور تقریبی به دو کیلوگرم مغز گردوی تازه نیاز دارید. این میزان بسته به کیفیت و تازگی گردو، کمی متغیر است. هرچه مغز درشت تر و تازه تر باشد، بازدهی روغن هم بیشتر خواهد بود.
۲. آیا روغن گردو خانگی از نمونه فروشگاهی بهتر است؟ در بیشتر موارد بله، چون هیچ ماده افزودنی یا رقیق کننده ای در آن نیست. با این حال ماندگاری آن کمتر از نمونه صنعتی است و باید سریع تر مصرف شود.
۳. چرا روغن گردوی من طعم تلخ دارد؟ تلخی معمولاً به دلیل استفاده از گردوی کهنه یا اکسید شده رخ می دهد. دلیل دیگر می تواند قرار گرفتن روغن در معرض نور و حرارت پس از تولید باشد.
۴. آیا می توان با روغن گردو غذا سرخ کرد؟ توصیه نمی شود. این روغن نقطه دود پایینی دارد و در حرارت بالا هم طعم تلخ پیدا می کند و هم بخشی از خواص آن از بین می رود. بهتر است به صورت سرد روی سالاد یا غذای آماده استفاده شود.
۵. روغن گردو خانگی چند وقت خراب می شود؟ در دمای اتاق، این روغن حدود یک تا دو ماه سالم می ماند. اگر در یخچال و ظرف دربسته نگهداری شود، این زمان تا سه یا چهار ماه هم افزایش می یابد.
۶. آیا افراد دیابتی می توانند روغن گردو مصرف کنند؟ بله، مصرف متعادل آن معمولاً بی خطر است و حتی به کنترل قند خون هم کمک می کند. با این حال بهتر است پیش از افزودن آن به رژیم غذایی، با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت شود.