خواص پسته در بارداری

پسته در بارداری هم توصیه مادربزرگ هاست و هم موضوع ادعاهای اغراق آمیز در اینترنت. پاسخ کوتاه این است که اگر حساسیت ندارید، یک مشت مغز پسته خام در روز بی خطر و مفید است، اما جایگزین مکمل و دارو نمی شود.

ادعای تامین کامل آهن یا فولات هم با اعداد واقعی جور نیست. اینجا با ارقام دقیق می بینید پسته چه چیزی به مادر می رساند، چه مقدارش کافی است و کدام نوعش را باید کنار بگذارید. اگر می خواهید بدون سردرگمی انتخاب کنید، تا آخر همراه باشید.

آیا خوردن پسته در بارداری بی خطر است و روزانه چقدر؟

بله، برای مادری که به آجیل حساسیت ندارد، خوردن پسته در بارداری بی خطر است. مقدار مناسب حدود ۲۸ گرم مغز در روز است، یعنی نزدیک به ۴۵ تا ۵۰ عدد.

این یک مشت کوچک حدود ۱۶۰ کالری، ۶ گرم پروتئین و ۳ گرم فیبر دارد. کالری مهم است، چون در سه ماهه اول معمولا انرژی اضافه لازم نیست، اما از سه ماهه دوم حدود ۳۴۰ و در سه ماهه سوم حدود ۴۵۰ کالری بیشتر توصیه می شود. پس یک مشت پسته تقریبا نیمی از سهم اضافی سه ماهه دوم را پر می کند و بقیه را باید به میوه، لبنیات و غذای اصلی سپرد.

بیشتر از این مقدار دلیل علمی ندارد. پسته چربی و کالری فشرده دارد و دو سه مشت در روز هم وزن را بالا می برد و هم جای غذاهای پر پروتئین و پر آهن را می گیرد. اگر می خواهید پسته را با آجیل های دیگر ترکیب کنید، فواید خوردن آجیل در بارداری را هم ببینید.

پسته در بارداری چه مواد مغذی به مادر می رساند؟

پسته در تامین ویتامین B6، فیبر و پروتئین نسبتا خوب عمل می کند، اما سهمش از فولات و آهن بسیار کم است. جدول زیر یک مشت ۲۸ گرمی را با نیاز روزانه مادر باردار مقایسه می کند.

پس مغز پسته میان وعده خوبی است، ولی منبع اصلی فولات نیست. طبق راهنمای فولات مؤسسه ملی سلامت آمریکا، همه زنانی که احتمال بارداری دارند باید روزانه ۴۰۰ میکروگرم اسید فولیک از مکمل یا غذای غنی شده بگیرند. بنابراین مکملی که پزشک یا ماما نوشته را با پسته عوض نکنید. درباره آهن هم اگر کم خونی دارید، خواص پسته برای کم خونی کمک رژیمی است، نه درمان.

فواید واقعی پسته در بارداری کدام است؟

فواید اثبات شده تر پسته در بارداری، کمک به یبوست، میان وعده ای با اثر کم روی قند خون و سیری بیشتر است. ادعاهای مربوط به هوش جنین هنوز اثبات نشده.

• یبوست: فیبر هر مشت به نرمی مدفوع کمک می کند، به شرط نوشیدن آب کافی.
• قند خون: هر ۲۸ گرم فقط حدود ۸ گرم کربوهیدرات دارد و فیبر و پروتئین جذب را کند می کنند. این میان وعده برای فاصله بین وعده ها از شیرینی بهتر است، اما در دیابت بارداری باید با برنامه غذایی پزشک هماهنگ باشد.
• چربی مفید: بیشتر چربی پسته غیراشباع است.
• سیری: پروتئین و فیبر گرسنگی بین وعده ها را کم می کند.

درباره جنین، یک پژوهش مشاهده ای در اسپانیا روی بیش از ۲۲۰۰ مادر و کودک نشان داد مصرف بیشتر آجیل در سه ماهه اول با نمره بهتر آزمون های توجه و حافظه کودکان همراه بود. آن بررسی درباره آجیل بود، نه پسته به تنهایی، و ثابت نمی کند پسته علت این نتیجه است.

چه خطرهایی در خوردن پسته در بارداری وجود دارد؟

خوردن پسته در بارداری برای مادر بدون حساسیت مشکل خاصی ندارد؛ خطرها بیشتر به حساسیت، پسته کپک زده و نمک زیاد برمی گردد.

• حساسیت متقاطع: پسته با بادام هندی و انبه خویشاوندی گیاهی دارد و حساسیت بین آن ها گزارش شده است. اگر به این ها حساسیت دارید، پیش از مصرف با پزشک صحبت کنید.
• نگرانی درباره کودک: اگر خودتان حساسیت ندارید، لازم نیست پرهیز کنید. پژوهش های مشاهده ای ارتباط مصرف آجیل مادر با افزایش حساسیت کودک پیدا نکرده اند و در یکی از آن ها حتی خطر کمتر گزارش شده است.
• کپک و آفلاتوکسین: این سم را کپک روی آجیل می سازد و برشته کردن از بین نمی برد. مغز تیره، چروکیده یا کپک زده را دور بریزید.
• نمک: برخی نمونه های شور تجاری در هر ۲۸ گرم حدود ۲۷۰ میلی گرم سدیم دارند، یعنی حدود ۱۲ درصد سقف روزانه ۲۳۰۰ میلی گرم. برای فشار خون بالا یا ورم، نوع بدون نمک بهتر است.

نتایج مشاهده ای اثبات علت و معلول نیستند، پس برای پسته هم افراط لازم نیست. پیش از هر خرید ظاهر و بوی مغزها را وارسی کنید؛ مراحل آن در بخش بعد آمده است.

بهترین نوع پسته در بارداری کدام است و چطور انتخابش کنیم؟

مغز پسته خام یا برشته بدون نمک، با ظاهر روشن و بوی معمولی، بهترین گزینه است. جدول زیر انواع رایج را مقایسه می کند.

اگر تا امروز پسته شور می خوردید، نگران نباشید؛ فقط در بارداری سهمش را کم کنید و بیشتر سراغ نوع خام یا بدون نمک بروید. برای اندازه گیری مصرف پسته در بارداری هم یک کف دست پر تقریبا همان ۲۸ گرم است.

برای خرید و نگهداری این مراحل را دنبال کنید:

1. رنگ را ببینید؛ لکه تیره و چروک نشانه خرابی است.
2. بو کنید؛ بوی رنگ، حلال یا کهنگی یعنی چربی اکسید شده است.
3. بسته کوچک بخرید تا زود مصرف شود.
4. در ظرف دربسته، دور از نور و گرما نگه دارید و در تابستان از یخچال استفاده کنید.

نتیجه گیری

پسته در بارداری برای مادر بدون حساسیت انتخابی مفید است: یک مشت ۲۸ گرمی فیبر، پروتئین و ویتامین B6 می دهد و جای میان وعده شیرین را خوب پر می کند. اما فولات و آهن لازم را تامین نمی کند و جای اسید فولیک یا قرص آهن تجویزی را نمی گیرد. نوع خام یا بدون نمک را انتخاب کنید، مغز کپک زده را دور بریزید و در صورت حساسیت، دیابت یا فشار خون بالا با پزشک مشورت کنید.

سوالات متداول

1. آیا پسته در بارداری تهوع صبحگاهی را کم می کند؟

ویتامین B6 در درمان تهوع بارداری نقش دارد، اما مقدار آن در یک مشت پسته حدود ۰٫۳ میلی گرم است و دوزهای درمانی که پزشک تجویز می کند چند ده برابر بیشتر است. پسته را می توان میان وعده سبک خورد، ولی اثر درمانی از آن انتظار نداشته باشید. اگر تهوع شدید است، با پزشک یا ماما صحبت کنید.

2. پوست نازک قهوه ای روی مغز پسته را باید جدا کرد؟

نه، این لایه نازک خوراکی است و فیبر هم دارد. اگر طعم گسش اذیتتان می کند می توانید جدا کنید و از نظر ایمنی فرقی ندارد. مهم تر از پوست، سالم بودن خود مغز است: مغز تیره، چروکیده یا بودار را نخورید، چون ممکن است کپک یا چربی اکسید شده داشته باشد.

3. چرا پسته در بارداری نفخ ایجاد می کند؟

پسته جزو آجیل هایی است که قندهای تخمیرپذیر دارد و در افراد حساس نفخ و گاز ایجاد می کند. در بارداری کند شدن حرکت روده این حالت را بیشتر می کند. مقدار را کمتر کنید، خوب بجوید و همراه آب بخورید. اگر ادامه داشت، چند روز حذفش کنید.

4. در دوران شیردهی هم می توانم پسته بخورم؟

در بیشتر موارد بله. با این حال منابع دارویی شیردهی گزارش هایی از حساسیت شیرخوار به پسته مصرفی مادر ثبت کرده اند. اگر بعد از مصرف، شیرخوار دچار بثورات یا اسهال شد، چند روز حذفش کنید و با پزشک کودکان مشورت کنید. جزئیات بیشتر را در آجیل در دوران شیردهی بخوانید.

5. اگر کم خونی دارم، پسته را با چه چیزی بخورم؟

آهن پسته گیاهی است و کم جذب می شود. میوه های سرشار از ویتامین C مثل پرتقال جذب را بیشتر می کنند و چای یا قهوه کنار غذا آن را کم می کند. با این حال کم خونی بارداری با آزمایش و درمان تجویزی کنترل می شود، نه فقط با پسته.