خواص بادام برای دیابت | آیا بادام قند خون را بالا می برد؟

وقتی قند خون بالا است، هر لقمه حساب و کتاب دارد و آجیل هم از این قاعده بیرون نیست. بادام چربی دارد، کالری دارد و مزه اش شیرین به نظر می رسد؛ پس طبیعی است که بپرسید بادام برای دیابت خطر دارد یا فایده؟ جواب کوتاه این است که مغز بادام در مقدار درست نه تنها قند خون را بالا نمی برد، بلکه می تواند در کنار رژیم و درمان به ثبات آن کمک کند. اما مقدار، نوع و زمان مصرف تفاوت بزرگی می سازد. اگر می خواهید دقیقاً بدانید چند دانه، کدام نوع و همراه چه غذایی، تا انتها همراه باشید.

آیا بادام قند خون را بالا می برد؟

نه؛ یک مشت معمولی بادام، یعنی حدود ۲۳ دانه یا ۲۸ گرم، تقریباً هیچ جهشی در قند خون ایجاد نمی کند. بادام خام فقط حدود ۶ گرم کربوهیدرات دارد که ۳٫۵ گرم آن فیبر است.

دلیل این رفتار، ترکیب مواد مغذی است. شاخص گلیسمی بادام در منابع تغذیه ای بسیار پایین گزارش شده و کربوهیدرات قابل جذب هر مشت آن حدود ۲٫۵ گرم است؛ کمتر از یک چهارم یک برش نان. پروتئین، چربی سالم و فیبر هم تخلیه معده را کند می کنند و گلوکز دیرتر و آرام تر وارد خون می شود.

ارزش غذایی ۲۸ گرم بادام خام:

پس در بحث بادام برای دیابت، خطر اصلی از خود بادام نمی آید؛ از مقدار زیاد و از محصولاتی می آید که به بادام شکر یا نمک اضافه می کنند. کالری بالای آن هم دلیل دیگری است که شمارش دانه ها اهمیت دارد.

خواص بادام برای دیابت؛ پژوهش ها چه می گویند؟

مصرف منظم بادام می تواند به کنترل قند خون کمک کند؛ مثلاً هموگلوبین A1c، یعنی میانگین قند سه ماه اخیر، را کمی پایین بیاورد. اثر آن روی قند ناشتا اما قطعی نیست.

یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز روی نه کارآزمایی تصادفی نشان داد مصرف بادام برای دیابت نوع ۲ هموگلوبین A1c و شاخص توده بدنی را به طور معناداری کاهش داده است، ولی روی قند ناشتا و قند دو ساعت بعد از غذا اثر معناداری دیده نشد. متاآنالیز دانشگاه تورنتو هم روی ۱۲ کارآزمایی و ۴۵۰ شرکت کننده نتیجه مشابهی گزارش کرد: مصرف حدود ۵۶ گرم آجیل درختی در روز، به طور میانگین هشت هفته، قند ناشتا و A1c را پایین آورد.

سازوکار احتمالی این اثر چند بخش دارد:

• منیزیم: هر مشت حدود ۷۷ میلی گرم دارد و کمبود آن با مقاومت به انسولین ارتباط داده شده است.
• فیبر: جذب کربوهیدرات وعده را کند می کند.
• چربی تک غیراشباع و پروتئین: سیری ایجاد می کنند و از میان وعده های شیرین دور می کنند.

با این حال باید واقع بین بود. کارآزمایی ها کوچک و کوتاه مدت اند و بخشی از آنها با حمایت مالی صنعت آجیل انجام شده است. بادام برای دیابت یک کمک غذایی است، نه دارو. برای مقایسه بادام با گردو، پسته و فندق، راهنمای بهترین آجیل ها برای دیابتی ها را ببینید.

مقدار مجاز و بهترین زمان مصرف بادام برای دیابتی ها

روزانه ۱۰ تا ۲۳ دانه بادام، معادل ۱۴ تا ۲۸ گرم، برای شروع کافی و امن است. بهتر است آن را همراه وعده ای بخورید که کربوهیدرات دارد.

پژوهش ها گاهی مقدارهای بیشتر، تا حدود ۵۶ گرم، را هم آزموده اند؛ اما چون هر مشت حدود ۱۶۴ کیلوکالری دارد، شروع از مقدار کمتر منطقی تر است. مصرف بادام برای دیابت با این مراحل ساده تر می شود:

1. دانه ها را بشمارید؛ هر دانه حدود ۷ کیلوکالری دارد.
2. بادام را جای یک میان وعده شیرین بگذارید، نه روی آن.
3. آن را کنار صبحانه یا ناهار بخورید؛ در برخی کارآزمایی ها افزودن بادام به وعده کربوهیدراتی، قند بعد از غذا را کمتر بالا برد.
4. دو ساعت بعد از غذا قند خود را با گلوکومتر بسنجید. هدف معمول کمتر از ۱۸۰ میلی گرم در دسی لیتر است، ولی هدف شخصی را پزشک تعیین می کند.

برای جزئیات بیشتر درباره اندازه مصرف، مطلب مصرف روزانه بادام را بخوانید.

کدام نوع بادام برای دیابتی ها مناسب تر است؟

بهترین بادام برای دیابت، نوع خام یا برشته بدون نمک و بدون روکش است. هر چه فرآوری و افزودنی بیشتر شود، مزیت قند خونی بادام کم رنگ تر می شود.

تازگی هم اهمیت دارد. بوی تند یا طعم تلخ نشانه اکسید شدن چربی است و بادام چنین حالتی را نباید خورد. مغز بادام را در ظرف دربسته، دور از نور و گرما نگه دارید و ترجیحاً از فروشنده ای خرید بادام را انجام دهید که گردش کالای بالایی دارد.

چه کسانی باید در مصرف بادام احتیاط کنند؟

اگر مشکل کلیوی، حساسیت به آجیل یا تخلیه کند معده دارید، پیش از شروع با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید. برای بقیه افراد، بادام برای دیابت در مقدار کنترل شده معمولاً مشکلی ایجاد نمی کند.

• بیماران کلیوی: پتاسیم، فسفر و اگزالات بادام ممکن است باید محدود شود و سابقه سنگ کلیه هم دلیل احتیاط است.
• حساسیت به آجیل: خارش دهان، کهیر یا تنگی نفس یعنی مصرف را متوقف کنید و به پزشک مراجعه کنید.
• تخلیه کند معده (گاستروپارزی): فیبر و چربی بادام ممکن است تهوع و پری معده را بدتر کند.
• اضافه وزن: مصرف بدون شمارش، کالری روزانه را بالا می برد و کنترل قند را سخت تر می کند.

بادام برای دیابت وقتی بهتر عمل می کند که جای یک خوراکی پرقند را بگیرد. اگر با انسولین یا قرص درمان می شوید و رژیم تان را تغییر داده اید، افت یا افزایش قند را به تیم درمان خبر دهید و دوز دارو را خودسرانه تغییر ندهید.

نتیجه گیری

بادام قند خون را بالا نمی برد و در مقدار ۱۰ تا ۲۳ دانه در روز می تواند در کنار رژیم و درمان، به کنترل A1c کمک کند. بهترین انتخاب، بادام خام یا برشته بدون نمک و بدون روکش است که ترجیحاً با پوست و همراه یک وعده کربوهیدراتی خورده شود. بادام شور، شکری و مقدار زیاد، مزیت آن را از بین می برد. به طور خلاصه، بادام برای دیابت یک همراه خوب است، نه جایگزین دارو. اگر مغز بادام تازه و درجه یک می خواهید، سایت آجیل و خشکبار محمدی را ببینید.

سوالات متداول

۱. آیا بادام برای دیابت نوع ۱ هم مناسب است؟

بله، مقدار کم معمولاً مشکلی ندارد، چون کربوهیدرات بادام ناچیز است. اما بیشتر پژوهش ها روی دیابت نوع ۲ انجام شده است. اگر انسولین تزریق می کنید و می خواهید بادام را جای یک میان وعده کربوهیدراتی بگذارید، تنظیم دوز را با پزشک یا متخصص دیابت هماهنگ کنید.

۲. مادران مبتلا به دیابت بارداری می توانند بادام بخورند؟

معمولاً ۱۰ تا ۱۲ دانه بادام برای دیابت بارداری هم به عنوان میان وعده قابل قبول است، چون کربوهیدرات کم و سیری خوبی دارد. با این حال برنامه غذایی دوران بارداری باید با پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم شود و در صورت حساسیت به آجیل نباید از آن استفاده کرد.

۳. خوردن بادام همراه خرما یا عسل برای دیابتی ها مشکل دارد؟

احتیاط لازم است. خرما و عسل قندهایی دارند که زود جذب می شوند و بادام فقط سرعت جذب را کمی کند می کند، نه اینکه اثرشان را خنثی کند. اگر خرما می خورید، یک عدد کوچک را با چند دانه بادام بخورید و واکنش قند خود را بسنجید.

۴. بادام تلخ برای دیابت مفید است؟

خیر. بادام تلخ حاوی آمیگدالین است که در بدن سیانید آزاد می کند و مصرف خام آن می تواند سمی باشد. شواهد معتبری برای استفاده درمانی از آن در دیابت وجود ندارد. فقط بادام شیرین خوراکی را انتخاب کنید و بادام تلخ را حتی به عنوان دارو یا مکمل نخرید.

۵. بادام خیس خورده بهتر از بادام خشک است؟

خیساندن بافت بادام را نرم می کند و برای کسانی که گوارش یا دندان حساس دارند راحت تر است، اما مدرک محکمی نیست که اثر بیشتری روی قند خون داشته باشد. مقدار و نوع بادام برای دیابت مهم تر از خیس بودن آن است. بادام خیس را همان روز بخورید.

۶. آیا روغن بادام شیرین جای خوردن مغز بادام را می گیرد؟

نه. روغن فقط چربی دارد و فیبر، پروتئین و بیشتر مواد معدنی مغز بادام را ندارد. هر قاشق غذاخوری آن حدود ۱۲۰ کیلوکالری انرژی می دهد، پس برای کنترل وزن و قند خون جایگزین مناسبی نیست. اگر از روغن استفاده می کنید، فقط مقدار کم آن را به غذا اضافه کنید.